Omschrijving
Aan de oostrand van Drachten, op een perceel van 6.030 m², ligt deze bijzondere bungalow van architect Jan Rietveld. Ontworpen in 1960 voor kinderarts Jan Lighthart en inmiddels erkend als gemeentelijk monument, is dit huis een zeldzaam gaaf voorbeeld van rationele, modernistische architectuur. Rust, ritme, licht en functionaliteit komen hier op een vanzelfsprekende manier samen.
Ontwerpvisie en indeling
Folgeralaan 13 is exemplarisch voor zijn werk. De bungalow bestaat uit in elkaar geschoven volumes met veel glas, stalen kozijnen, metselwerk in ritme en subtiele kleuraccenten. Elk onderdeel van het ontwerp is functioneel en in samenhang met de omgeving vormgegeven. Binnen- en buitenruimtes vloeien naadloos in elkaar over.
Via de voordeur bereik je een royale entree met garderobe. Oorspronkelijk was dit een overdekte carport, later dichtgezet. Vanuit hier kom je in een tweede hal met gastentoilet. Aan de linkerzijde ligt via dubbele openslaande deuren de verhoogde woonkamer: het hart van het huis, met plafondhoge glaspartijen, veel daglicht en uitzicht op het terras en de tuin.
De woonkamer is afgewerkt met een zwart hardstenen vloer, schoonmetselwerk en een groot haardvolume van baksteen en natuursteen. De open haard is centraal geplaatst en vormt een krachtig rustpunt in de ruimte. De lichtinval is subtiel en gelaagd, via bovenlichten en ramen op tuinhoogte.
Blauwe en rode accentkleuren in de deuren en kolommen verwijzen naar het gedachtegoed van De Stijl. Aangrenzend bevinden zich de eetkamer en keuken aan de zuidzijde – compact maar praktisch en met directe toegang naar buiten.
De keuken is uitgevoerd met een Bulthaup Systeem 25, waarbij de originele bovenkasten en betegeling behouden zijn gebleven.
Achter de haard bevindt zich een gang met drie slaapkamers. Twee kamers zijn onderling gescheiden door een vaste kastenwand. Aan het eind van de gang ligt een vierde kamer van 14 m² met zicht op de tuin – te gebruiken als kantoor, slaapkamer of atelier. Aan de andere zijde van de gang bevindt zich een badkamer met douche, wastafel en toilet. Deze grenst aan het gastentoilet in de hal.
Linkervleugel: slaapkamers en gastenverblijf
Aan de andere zijde van het huis bevindt zich een tweede vleugel met twee volwaardige slaapkamers, waarvan één met openslaande deuren naar de tuin. De slaapkamers delen een tweede badkamer. Een extra kamer met eigen buitendeur onder de overkapping maakt deze vleugel bijzonder geschikt voor gebruik als B&B, gastenverblijf of meergeneratiewoning. Een grote berging en twee kleinere ruimten bieden volop gebruiksmogelijkheden.
Buitenruimte en tuinarchitectuur
De bungalow ligt vrij op het perceel en is aan alle zijden omgeven door groen. De tuin toont duidelijke invloeden van de ontwerpprincipes van Mien Ruys: rechthoekige paden, het gebruik van spoorbielzen en grind, vaste planten en borders met strakke lijnen. De overgang tussen woning en tuin is vanzelfsprekend: openslaande deuren verbinden binnen met buiten op meerdere plekken.
Zowel de voorzijde als de achterzijde van het huis zijn met aandacht ingericht. Aan de voorkant ligt een grindplein met grote bloembakken en volwassen beplanting.
Aan de achterzijde een royaal gazon met beschutte terrassen onder een luifel, met zicht op de bomenrand. In de gevels is het materiaalgebruik sober maar krachtig: schoonmetselwerk, staal, glas en kleuraccenten die het ritme van het ontwerp versterken.
Flexibiliteit en gebruik
De woning is volledig gelijkvloers en daarmee levensloopbestendig. Dankzij de oorspronkelijke praktijkruimte met eigen entree en de tweede vleugel met aparte voorzieningen is het huis flexibel in gebruik. Wonen en werken, meergeneratiewonen, gastenverblijf of zorg aan huis behoren allemaal tot de mogelijkheden. Aanpassingen voor intensiever gebruik vergen wel een wijziging in het bestemmingsplan.
Monumentale status en bescherming
Folgeralaan 13 is aangewezen als gemeentelijk monument. Dat betekent dat het exterieur beschermd is en dat aanpassingen vergunningplichtig zijn. De status erkent de architectonische en cultuurhistorische waarde van het pand.
Verduurzaming en comfort
De woning is goed onderhouden en verkeert in een solide staat. In 2008 is het platte dak vernieuwd en geïsoleerd. Er is HR++-beglazing aangebracht en in 2022 is de cv-installatie vervangen door een moderne Nefit Trendline met gekoppelde boiler. De meterkast is vernieuwd, en diverse ruimtes zijn voorzien van voorzetwanden en geïsoleerde vloeren.
Een onafhankelijk Verduurzamingslabel® is opgesteld. Daarin is een concreet scenario uitgewerkt om de woning verder te verbeteren tot energielabel A. Aanbevolen maatregelen zijn onder meer het aanbrengen van extra vloerisolatie, het plaatsen van zonnecollectoren op een bijgebouw en het toepassen van een lucht/water-warmtepomp. Deze aanpassingen zijn technisch goed uitvoerbaar zonder afbreuk te doen aan het monumentale karakter van het huis. Het volledige advies is op aanvraag beschikbaar.
Locatie en bereikbaarheid
De woning ligt in de wijk De Folgeren, aan een rustige laan met volwassen eiken. Het centrum van Drachten ligt op enkele minuten fietsen. Winkels, scholen, sport en cultuur zijn nabij. Via de N31 en A7 zijn Groningen, Leeuwarden en Assen snel bereikbaar. Qliner-bussen verbinden Drachten met omliggende steden, en via het Transferium zijn treinstations vlot bereikbaar. Groningen Airport ligt op 45 minuten; Schiphol op circa anderhalf uur. Ook ligt er een (sport)vliegveld met verharde baan voor kleine luchtvaart.
verder lezen: Jan Rietveld, bouwkundig onderzoek, bestemming en tien redenen
