Jan Cornelis Rietveld werd op 27 april 1919 in Utrecht geboren, als zoon van Gerrit Rietveld. Hij groeide op in een omgeving waarin De Stijl en het Nieuwe Bouwen vanzelfsprekend waren, in een gezin waar volgens Het Nieuwe Instituut een sfeer van grote vrijheid heerste: iedereen moest zijn eigen weg vinden, niet per se via een gerichte opleiding. Toen het op school niet goed ging, stuurde zijn vader hem naar aannemer Moolenbeek, die veel voor Rietveld werkte, om het timmervak te leren.
Oorlog en opleiding
In de oorlog werkte Jan Rietveld bij de bureaus van Van Tijen & Maaskant en Brinkman & Van den Broek, en woonde hij met Jaap Bakema in de Bergpolderflat in Rotterdam. Om aan de Arbeitseinsatz te ontkomen probeerden ze in 1943 samen via Frankrijk en Spanje naar Engeland te vluchten; ze kwamen in een werkkamp in Frankrijk terecht en ontsnapten na een jaar met Franse hulp.
Na de oorlog werkte hij korte tijd met zijn vader in Utrecht, maar hij vertrok al snel naar Amsterdam. Daar volgde hij de avondopleiding aan de Academie van Bouwkunst, werd hij lid van De 8 en studeerde hij in 1949 af bij B. Bijvoet (Het Nieuwe Instituut).
Huizen op maat
Jan Rietveld bouwde vooral vrijstaande woonhuizen, vaak met een praktijkruimte, en deed veel verbouwingen en interieurs. Zijn bekendste gebouw is het woongebouw Westereind in Amsterdam-Slotermeer, langs de A10. Voor hem was een goede samenwerking tussen opdrachtgever en architect essentieel; veel gesprekken en brieven gingen aan een ontwerp vooraf, en de huizen werden op maat van de bewoners gemaakt.
Uitgangspunt waren de plek en een goede plattegrond. Opvallend zijn de diagonale zichtlijnen in verder rechthoekige ontwerpen, die een groot ruimtelijk effect geven – zo kon hij in kleine huizen veel ruimte maken. Terrassen en balkons waren het tussengebied tussen binnen en buiten, en schoon metselwerk in het interieur liet de binnenruimte doorlopen in de buitenruimte (Het Nieuwe Instituut). Hij overleed op 17 december 1986 in Amsterdam.
Folgeralaan 13, Drachten
In Drachten ontwierp Jan Rietveld in 1960 de bungalow aan de Folgeralaan 13, nu een gemeentelijk monument. Een huis met rode kolommen, een blauwe luifel en een verhoogde woonkamer rond het haardvolume, op een perceel van ruim zesduizend vierkante meter (objectpagina Redres). Het huis is te koop via Redres: bekijk alle foto’s en kenmerken of lees het verhaal.